การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ

กระบวนการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมของคณะสงฆ์ในปัจจุบัน ได้เผชิญกับปัญหาต่างๆ ที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาให้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านการจัดการเรียนการสอน การขาดบุคลากรที่มีคุณภาพในการขับเคลื่อนระบบการศึกษา การจัดการเรียนการสอนที่จัดกันตามมีตามเกิด ขึ้นอยู่กับวิธีการสอนของครู การเรียนการสอนยังยึดผู้สอนเป็นศูนย์กลางและตำราเป็นหลัก การวัดผลใช้แบบอัตนัยเป็นหลัก ปัญหาด้านการบริหารจัดการ สำนักเรียนขาดการติดตามและวางแผนการประเมินผล ปัญหาด้านสื่อการเรียนการสอน พบว่า วัสดุอุปกรณ์และ สื่อการสอนไม่ทันสมัย ขาดสื่อเทคโนโลยีที่จำเป็นต่อการเรียนการสอนการจัดการเรียนการสอน จากผลการสอบธรรมสนามหลวงทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค พบว่าในการสอบแต่ละปีนัั้นนักเรียนเข้าสอบและสอบได้ เป็นจํานวนน้อยเกินไป
จากปัญหาดังกล่าว ผู้วิจัยและคณะ มีความประสงค์ที่จะศึกษาและดำเนินการ เรื่องการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ เพื่อนำข้อมูลและกิจกรรมการเรียนบาลีไวยากรณ์ที่ได้พัฒนาขึ้นจากการวิจัย นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของนักเรียนบาลีอันจะเป็นผลสัมฤทธิ์ทางเรียนที่ดีต่อสภาพการจัดการเรียนการสอนในสำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีการจัดการเรียนการสอนในระดับเปรียญตรีมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และเพื่อเป็นการสืบอายุพระพุทธศาสนาต่อไป
องค์ความรู้จากงานวิจัยครั้งนี้ จากกรอบแนวคิดการวิจัยที่ใช้ คือ นำหลักหัวใจนักปราชญ์ ๔ ประการที่ว่า “สุ จิ ปุ ลิ” และ ทฤษฎีพัฒนาการทางสติปัญญาของกาเย่ ทฤษฎีการเรียนรู้ แนวคิดด้านสื่อการเรียนการสอน และรูปแบบการเรียนการสอน โมเดลซิปปา (CIPPA MODEL) เพื่อสร้างชุดกิจกรรมขึ้น
กิจกรรมการเรียนรู้เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ประโยค 1-2 ของสำนักเรียนคณะจังหวัดชัยภูมิ ได้มาจาก การลงพื้นที่สัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมาย เก็บข้อมูลและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญและผู้มีประสบการณ์ นำมาพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ โดยใช้กรอบแนวคิดการวิจัยดังกล่าวข้างด้วย สร้างเป็นชุดกิจกรรมจำนวน 6 กิจกรรม ได้แก่ ได้แก่ 1) กิจกรรมชุดแผนที่ความคิด (Mind Mapping) 2) ชุดกิจกรรมจับคู่คำศัพท์ 3) ชุดกิจกรรมปริศนาอักษรไขว้ (crossword) 4) ชุดกิจกรรมค้นหาคำศัพท์ 5) ชุดกิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน และ 6) ชุดกิจกรรมจับคู่ท่องจำ และได้นำผลจากการศึกษาวิจัยดังกล่าว ไปทดลองดำเนินในพื้นที่ สำนักศาสนศึกษาวัดศรีอุดม จังหวัดชัยภูมิ และขยายผลไปใช้ที่สำนักเรียนวัดสะอาด อ.มัญจาคีรี จังหวัดขอนแก่น
ประเมินผลกิจกรรมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์สำหรับนักเรียนชั้นประโยค 1-2 พบว่า ระดับความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อกิจกรรมการเรียนรู้บาลีไวยากรณ์อยู่ในระดับพึงพอใจมากที่สุด X ̅ = 4.79 และ S.D. = 0.426
กิจกรรมการเรียนรู้จำนวน 6 กิจกรรม นั้นได้เป็นส่วนช่วยให้การเรียนการสอนมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น โดยทั้งนี้ทั้งนั้นต้องนำเอาสื่อประสมมาใช้ให้หลากลาย คือ การนำเอาสื่อการสอนหลาย ๆ อย่างมาสัมพันธ์กัน ซึ่งส่งเสริมกันอย่างเป็นระบบ สื่อการสอนหนึ่งอาจใช้เพื่อเร้าความสนใจ ในขณะที่อีกอย่างหนึ่งใช้เพื่ออธิบายเนื้อหา และอีกชนิดหนึ่งใช้เพื่อให้เกิดความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง ซึ่งการใช้สื่อประสมจะช่วยให้ผู้เรียนมีประสบการณ์มากขึ้น และกระบวนการเรียนรู้ ต้องมีการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ทำกิจกรรมการเรียนร่วมกัน